Vertrouwen

Cultuur 2017-1

De Cultuurbranche omvat Musea, Poppodia en -Festivals en Schouwburgen en Concertgebouwen. De cultuurbranche is breder dan deze drie sectoren, maar zij vertegenwoordigen een voldoende aandeel om Cultuur afzonderlijk te rapporteren.

Vertrouwensindex
+ 12  
+ 16 verwachting

Bezuinigingen nemen af, meer programma en bezoek

  • Na 3 seizoenen bezuinigingen, verwachten musea, poppodia en schouwburgen voor 2017 weinig bezuinigingen meer.

  • Door slim ondernemerschap neemt bij een meerderheid in alle sectoren het bezoek en (de kwaliteit van) voorstellingen en programma’s toe.

  • Vrijwel alle instellingen werken (veel) samen, vooral met andere culturele instellingen binnen de eigen gemeente; zij doen dat vooral om meer en ander publiek te bereiken en om nieuw aanbod te ontwikkelen. Veel minder vaak is financieel voordeel het primaire motief. Zij doen dat vooral op eigen initiatief.

  • Musea denken dat het politiek en maatschappelijk draagvlak in de eigen gemeenten stabiel is en blijft, ook na de verkiezingen in 2018. Lobby via het betrekken van de bevolking wordt als veel effectiever gezien dan inspraak of voorlichting.

De ConjunctuurWijzer Cultuur toont dat het ondernemersvertrouwen in de culturele sector aan het begin van het nieuwe seizoen met een index van +12 gematigd positief is en is gestegen ten opzichte van 2016 (+8). Dat komt overeen met het ondernemersvertrouwen in Nederland (+8). De verwachtingen voor de tweede helft van 2017 zijn nog iets positiever (+16) en voor heel Nederland +17. Ca. de helft van alle  kunstinstellingen rapporteert over de eerste helft van 2017 meer publiek en verwacht dat deze groei ook het komend half jaar zal aanhouden. Ook realiseerde 30% – 40% een uitbreiding en kwaliteitsverbetering van het theater- en concertprogramma en van tentoonstellingen en collecties. Voor het komend half jaar verwachten zij daar opnieuw in te kunnen investeren.

Dit alles dankzij uitgekiend ondernemerschap en een toenemende inzet van vrijwilligers. Want tegelijk zag 15% – 20% de inkomsten van overheidszijde afnemen. Voor 2017-2 halveert het aantal instellingen dat krimp verwacht.

Het ligt genuanceerd

Een aanzienlijke meerderheid ervaart en voorziet op veel kenmerken groei, maar vooral onder musea en poppodia registreert 18% – 20% vermindering van overheidsfinanciering. Deze groep rapporteert ook minder publiek, minder publieksinkomsten en krimp van de collectie, kwaliteit van tentoonstellingen, en omvang en kwaliteit van het podiumprogramma. Deze groep is ook op andere kenmerken pessimistisch gestemd.

Musea ervaren veel maatschappelijke en politieke betrokkenheid

Het positieve ondernemersvertrouwen daalde ten opzichte van een half jaar geleden van +16 naar +8 respectievelijk +10 voor het komend half jaar. Toch verwacht 35% van de musea de tweede helft van 2017 de omvang en kwaliteit van hun collectie en tentoonstellingsprogramma te kunnen uitbreiden. Slechts 5-9% verwacht verslechtering/krimp. Ook overweegt 31% te investeren in gebouw en inrichting. Musea zijn positief over de betrokkenheid van de samenleving en de overheid en verwachten ook na de verkiezingen in 2018 dat deze betrokkenheid in stand blijft. Als het om lobby gaat hebben musea het meeste vertrouwen in het betrekken van de bevolking bij het museum en het aangaan van samenwerking met het lokale bedrijfsleven en instellingen.

Poppodia: veel samenwerking gericht op ontwikkeling en marketing

De popwereld is positiever gestemd dan de musea (+17). Dat vertrouwen is het afgelopen jaar sterk toegenomen van – 4,8 (2015-1) naar +17 nu, vergelijkbaar met de vertrouwensindex voor de totale economie (COEN) die ook op +17 staat. Festivals zijn in deze aflevering niet apart bevraagd, maar gaven een half jaar geleden al aan dat zij voor de komende zomer op bijna alle fronten ook een toename en kwaliteitsverbetering voorzien. 35% van de poppodia verwacht meer en beter programma te kunnen brengen, meer mensen aan te kunnen trekken en zijn optimistischer over hun concurrentiepositie en het popklimaat. Wel verwacht ook hier – opnieuw – 20% een vermindering van de overheidsbijdrage.

Poppodia werken veel samen, vooral met andere culturele instellingen in de gemeente, en doen dat vooral ter vernieuwing van hun programma en het aanboren van nieuw publiek. Efficiency overwegingen spelen een secundaire rol. Samenwerking vindt plaats op eigen initiatief.

Schouwburgen en Concertgebouwen weer vol vertrouwen

Schouwburgen en Concertgebouwen doen dit jaar voor de tweede keer mee aan de ConjunctuurWijzer en scoren met een index van +18 hoger dan vorig jaar (+14). Ruim 60% registreerde over het afgelopen half jaar groei van het publiek, 40% noteerde een toename van de omvang en kwaliteit van het programma en geeft daar ook meer geld aan uit. Het aantal vrijwilligers nam bij 24% toe. Die ontwikkelingen zetten zich het komend seizoen 2017/18 door met een index van +22. Maar liefst 20% noteert een vermindering van de overheidsbijdragen. Maar de verwachting voor 2017/18 zijn iets positiever (15% verwacht minder overheidsfinanciering).

Ook Schouwburgen en Concertgebouwen werken heel veel lokaal samen met andere culturele instellingen, bedrijven en instellingen. Ook zij doen dat vooral om daarmee nieuw aanbod te ontwikkelen en nieuw publiek aan te boren. Efficiency en financiële winst zijn zelden hoofddoel, bijna altijd nevendoel.

In opdracht van:
Verantwoording

Hoe meten we de verwachtingen…

27
aug
Cultuurindex op Paradisodebat
6
sep
Vakantiebeurs